IN STORE  in your country  
SRBIJA
Analize
21.10.2020.

PROIZVEDENO U SRBIJI: Smart Plus Research - Kupovne navike potrošača u Srbiji

Domaće proizvode skoro svakodnevno kupuje 56,5% građana

Koliko često potrošači u Srbiji kupuju domaće proizvode? Šta građani Srbije misle o kvalitetu domaćih proizvoda? Da li i u koje domaće proizvode imamo poverenja i da li ih preferiraju u odnosu na inostrane proizvode? Šta misle o stranim proizvodima? Zbog čega kupuju domaće, a zbog čega strane proizvode? Ovo su samo neka od pitanja na koja smo odgovorili pitajući građane Srbije o njihovima navikama kupovine domaćih proizvoda. Agencija Smart Plus Research iz Beograda istraživala je ovu tematiku tokom septembra 2020. godine. Razgovarali smo sa 800 ispitanika, a uzorak je reprezenativan prema polu, godinama i regionu u kome žive.

Izvor: Smart Plus Research

ŠTA JE ZA VAS DOMAĆI PROIZVOD – nešto što je proizveo drugi građanin Srbije ili nešto više?

Najveći procenat građana Srbije smatra da su domaći proizvodi roba koja je proizvedena na teritoriji Republike Srbije, koja se doživljavaja kao nešto specifično naše - proizvod koji je napravljen od naših sirovina i resursa. Upitani za ličnu definiciju domaćih proizvoda, građani Srbije ne izostavljaju da pomenu „proveren kvalitet“. Domaći proizvodi se spontano povezuju sa kvalitetnom, organskom i zdravom hranom, koju ljudi veoma često izaberu da kupe i konzumiraju. Rečima ispitanika „domaći proizvodi su proizvodi domaćih malih i velikih proizvođača, od kupovine namirnica od naših seljaka na pijacama do kupovine naših proizvoda velikih proizvođača u marketima“, odnosno „proizvodi koji su proizvedeni u Srbiji, što su lokalnijeg tipa, odnosno proizvedeni bliže mom mestu boravka, to se lakše mogu identifikovati sa tim proizvodima i više ih volim. A i dobro je za našu zemlju da kupujemo takve proizvode“. Neki ispitanici su vrlo konkretni u svom razmišljanju o domaćim proizvodima: Kajmak i čvarci kod baba Milanke na pijaci, sva ostala roba koja ne potpada pod industrijsku proizvodnju, odnosno: Prehrambena roba od suvomesnih, testenina,...Domaći bojleri, pokućstvo od Metalca do posteljina Stefan Arilje ili ariljskog donjeg veša, do teksasa u Legend-u.

Više od polovine (56,5%) građana Srbije navodi da domaće proizvode kupuje gotovo svakog dana. Interesantno je da muškarci češće od žena svakodnevno kupuju domaće proizvode, dok žene kupovinu domaćih proizvoda obavljaju jednom nedeljno.

ZAŠTO KUPUJEM DOMAĆE – provereno, kvalitetno, pristupačno?
Ključni razlozi za kupovinu domaćih proizvoda odnose se, pre svega, na ukuse na koje smo navikli (59%), a zatim i na poverenje koje građani Srbije imaju kada su u pitanju domaći proizvodi (57,3%). Ne zaostaje ni odnos cena-kvalitet (57,3%) kada su ovi proizvodi u pitanju, kao ni motivacija da se oni konzumiraju. Pored kvaliteta i ukusa, oko polovine građana Srbije percipira da kupovinom domaćih proizvoda pomažu domaću ekonomiju i domaće tržište, smatrajući to još jednim važnim razlogom za čestu kupovinu domaće robe. Posebno je interesantan podatak da je Beograđanima najvažniji razlog za kupovinu domaćeg proizvoda upravo kvalitet proizvoda, u odnosu na stanovnike Srbije i Vojvodine.

Kada su u pitanju različite kategorije proizvoda i namirnica, građani Srbije će u velikoj meri, pre birati domaće proizvode nego inostrane. Ubedljivu pobedu odnose kategorije domaćih artikala kada su u pitanju mlečni proizvodi (89,9%), mesne prerađevine (85%) i osnovne namirnice kao što su brašno, šećer, pirinač (81%). Ovi proizvodi su, takođe, domaća roba u koju stanovnici imaju najviše poverenja prilikom kupovine.

Muškarci češće od žena svakodnevno kupuju domaće proizvode, dok žene kupovinu domaćih proizvoda obavljaju jednom nedeljno

Građani Srbije, takođe, biraju domaće kada su u pitanju: slane grickalice, začini, sokovi, kafa i zamrznuto voće. Kategorije proizvoda prema kojim građani Srbije nemaju preferenciju (koriste i domaće i strane proizvode podjednako) su uglavnom proizvodi za ličnu higijenu, higijenu u domaćinstvu i baby proizvode, dok je veoma očekivan podatak da građani podjednako koriste domaće-strano kada je u pitanju pivo, slatkiši, testenina, riba, odeća i obuća, s obzirom na to da ove kategorije proizvoda dosta zavise od ličnog ukusa individue.

PREFERIRAM DOMAĆE, INOSTRANO ILI MI JE BAŠ SVEJEDNO – Ima li polnih, regionalnih i razlika u uzrastu?
U preferenciji domaće-strano postoje interesantne razlike između potrošača kada je u pitanju pol, region i uzrast građana.
Kod mlađe populacije (18-34) preovladava neutralan stav prema domaćim i stranim osnovnim namirnicama (brašno, šećer, pirinač...) u odnosu na populaciju srednjeg doba (45-54), kojoj je značajno važnije da osnovne namirnice budu domaći proizvodi. Populacija srednjeg doba, takođe, značajno više preferira u odnosu na mlade, domaće proizvode iz kategorije slatkiša, slanih grickalica i sokova, dok deluje da mladima nije preterano važno da li će proizvodi iz ovih kategorija biti iz domaće ili inostrane proizvodnje. Slično je i sa alkoholnim domaćim pićima (pivo, vino...), gde je populaciji srednjeg doba (u odnosu na mlađu populaciju) značajno važnije da pića budu domaći proizvodi.

Kada se posmatraju polne razlike, u kontekstu domaćih-stranih proizvoda, zanimljiv je podatak da je muškarcima značajno važnije da meso i mesne prerađevine budu domaći proizvod u odnosu na žene, koje nemaju posebnu preferenciju ka domaćim ili inostranim mesnim proizvodima. Razlika između muškaraca i žena postoji i kada su u pitanju domaće slane grickalice – žene značajnije više preferiraju domaće slane grickalice nego muškarci, kojima je svejedno koju slanu grickalicu će konzumirati.

Kada je u pitanju poverenje, koje prema određenim kategorijama domaćih proizvoda stanovnici Srbije imaju, takođe, postoje demografske razlike – populacija srednjeg doba (45-54) ispoljava značajno više poverenja u kontekstu osnovnih namirnica za razliku od mlađe populacije (18-34). U kategoriju zamrznutih ribljih proizvoda, poverenja u domaće artikle imaju više stanovnici zapadne, istočne i iz južne Srbije, nego stanovnici Vojvodine.

Kako bi češće birali domaće proizvode, građani Srbije imaju više predloga za poboljšanje domaće robe, koja bi ih navela da domaće proizvode više kupuju i samim tim konzumiraju. Povoljnije akcije i promocije (55,5%) je najučestaliji odgovor građana, a odmah zatim slede još bolji odnos kvaliteta i cene (47,4%) i poboljšanje distribucije – da je domaće proizvode moguće pronaći u najrazličitijim radnjama, marketima, velikim lancima.

I umesto zaključka, još jedan citat ispitanika kada je ova tema u pitanju: Domaći proizvodi su ono što se proizvede u našoj fabrici, njivi, farmi.. Volim da kupujem domaće!

-