Summi1
Summit2

Srbija 43. proizvođač piva u svetu - Niska izvozna cena, BiH glavno tržište

AKTUELNO

Srbija

05.08.2022.

Srbija izveze približno 138 miliona litara piva godišnje, u vrednosti od oko 52,3 miliona USD. Prema proizvodnji piva, naša zemlja je na 43. mestu u svetu, ali je prosečna izvozna cena od 0,38 USD po litru dvostruko niža od prosečne svetske cene. Najznačajnije izvozno tržište je Bosna i Hercegovina, gde odlazi više od polovine ukupnog izvoza piva iz Srbije.

Industrija piva u Srbiji ima tradiciju dugu tri veka, a danas zapošljava preko 2.500 radnika i sarađuje sa granama privrede koje ukupno zapošljavaju oko 35.000 ljudi. Kod nas se proizvodi oko 523 miliona litara piva godišnje.

Nekoliko velikih industrijskih pogona u Apatinu, Čelarevu, Novom Sadu i Zaječaru, dominiraju sa više od 90% ukupne proizvodnje. Pored njih postoji i nekoliko manjih fabrika u Valjevu, Nišu, Jagodini i Beogradu, mada su neke od njih u stečajnom postupku ili postupku prodaje. U novije vreme je vidljiva ekspanzija malih, zanatskih, kraft pivara, ali one imaju udo od svega 2% na domaćem tržištu, navodi agroekonomista Branislav Vlahović u analizi o međunarodnoj konkurentnosti ovdašnje industrije piva.

Srbija izvozi približno 138 miliona litara piva godišnje, pri čemu izvoz raste po skromnoj stopi od oko 1,4%. U strukturi svetskog izvoza piva Srbija učestvuje sa 0,9%, dok je učešće u evropskom izvozu nešto veće i iznosi oko 1,5%. Srbija po obimu izvoza ne predstavlja ozbiljnijeg konkurenta vodećim svetskim izvoznicima, poput Meksika, Holandije, Nemačke i Belgije. Prosečna vrednost izvezenog piva iz Srbije iznosi 52,3 miliona američkih dolara i raste nešto više nego izvezene količine, po stopi od oko 4,6%.

Sve više izvozimo u region, sve manje u EU

Tražnja za pivom ima izrazito sezonski karakter i najveća je tokom vrelih letnjih mjeseci. Prodaja piva u velikoj meri odražava i prosečan standard na nekom tržištu, pa tamo gde je on veći, mnogo su zastupljenija najpoznatija piva na svetu: Snow, Budveiser, Tsingtao, Bud light, Skol, Heineken, Harbin, Yanying, Corona i Coors light.

Naša zemlja izvozi pivo po ceni od 0,38 dolara po litru, dok je prosečna svjetska izvozna cena značajno viša i kreće se oko 0,9 dolara po litru. Cena piva na međunarodnom tržištu najviše zavisi od kvaliteta, vrste piva, od nivoa tražnje, stepena konkurencije, carinskih barijera i navika potrošača. Relativno niska izvozna cena uveliko opredjeljuje i konkurentnost srpskog piva na svetskom tržištu, ocenjuje Vlahović.

Srbija najviše izvozi pivo u zemlje CEFTA regiona, preko 85 miliona litara, ili 62% ukupnog izvoza piva. Izvoz u pomenuti region raste u proseku po stopi od 2.9% godišnje, dok je prosečna cena oko 0,36 dolara po litru. Struktura i navike potrošača u ovim zemljama vrlo su slične kao i kod nas, pa je čak i prosečna mjesečna zarada relativno slična. U ovim zemljama cijena čini ključni faktor za kupovinu, dok je na drugom mestu robna marka proizvoda. Sa cenovnog aspekta, zahvaljujući blizini ovih tržišta, kao i sporazumu o slobodnoj trgovini koji omogućava promet bez carine i uz pojednostavljenje ugovornih odnosa, Srbija poseduje dobru konkurentsku poziciju, smatra Vlahović.

Izvoz piva u Evropsku uniju je manji u odnosu na CEFTA region, sa prosečnom količinom od 51,6 miliona litara godišnje, što predstavlja nešto više od trećine ukupnih izvezenih količina piva iz Srbije. Takođe, za razliku od CEFTA tržišta gde izvoz raste, plasman u zemlje EU opada za oko 1,5% godišnje. Glavni razlog za manji izvoz piva na tržište Evropske unije je pre svega mnogo veći životni standard tamošnjih potrošača, pa su zato i mnogo viši zahtevi u pogledu kvaliteta i raznolikosti ponude.

Na ovom tržištu nalaze se brojni svetski poznati brendovi koji postižu visoku konkurentnost, kao i zemlje koje su i same veliki proizvođači i izvoznici piva. Zbog većeg životnog standarda, Srbija na ovom tržištu plasira pivo po nešto većoj ceni od 0,40 dolara po litru, koja raste po stopi od 2,5% godišnje.

Tri najveća proizvođača piva u Srbiji izvoze sa našeg tržišta pivo u oko 48 zemalja, najviše u Bosnu i Hercegovinu, Bugarsku, Crnu Goru, Mađarsku i Hrvatsku. Navedene zemlje apsorbuju preko 94% ukupnog izvoza iz ove tri pivare.

U Bosnu izvozi najviše, u Crnu Goru najskuplje

Bosna i Hercegovina predstavlja najznačajnije izvozno tržište na koje godišnje plasiramo oko 70,8 miliona litara piva, što čini nešto preko polovine ukupnog izvoza piva iz Srbije. Prosečna vrednost izvoza je 23,9 miliona USD a cena 0,34 dolara po litru. Na ovom tržištu vlada velika konkurencija, kako zemalja iz regiona, Hrvatske i Slovenije, tako i velikih evropskih izvoznika piva, Nemačke, Holandije i Belgije. 

Proizvodnja piva u Bosni i Hercegovini iznosi oko 79 miliona litara godišnje i odvija se u šest pivara. Ova država uvozi oko 150 miliona litara piva godišnje, najviše iz Srbije (47%), a slijede Hrvatska (29%), Slovenija (9%), Crna Gora (2%) i Mađarska (1%).

Bugarska je drugo najveće izvozno tržište, gde plasiramo 22,3 miliona litara ili 16,2% ukupnog izvoza piva, ali se beleži značajan pad od preko 8% godišnje. Prosečna vrednost izvoza iznosi oko 8,4 miliona USD, po ceni od 0,38 dolara po litru, što je neznatno više od cene po kojoj prodajemo pivo u Bosni i Hercegovini.

Proizvodnja piva u Bugarskoj iznosi oko 487 miliona litara godišnje i odvija se u 33 pivare. Bugarska prosečeno uvozi 65 miliona litara piva, najviše iz Grčke (33%), a zatim iz Srbije (19%), Italije (16%), Nemačke (6%) i Poljske (4%).

Srbija u Crnu Goru izvozi oko 12,7 miliona litara piva godišnje, što čini 9,2% ukupnog izvoza piva iz naše zemlje i svrstava Crnu Goru na treće najznačajnije izvozno tržište. Posmatrano vrednosno, izvoz je prosečno iznosio 6,2 miliona dolara, a cena od 0,48 dolara po litru je najviša u poređenju sa svim drugim najvećim izvoznim destinacijama. Proizvodnja piva u Crnoj Gori iznosi 3,6 miliona litara i odvija se u jednoj većoj i četiri male pivare. Crna gora uvozi oko 18 miliona litara piva, najviše iz Srbije (66%) i potom iz Poljske (3%), Slovenije (2%), Holandije (2%) i Češke (2%).

Raste izvoz u Mađarsku i Hrvatsku

U Mađarsku izvozimo oko 12,4 miliona litara piva, što je 9% ukupnog izvoza piva iz Srbije. Izvoz na ovo tržište raste po stopi od preko 8%, njegova vrednost je 4,4 miliona dolara, a cena iznosi oko 0,35 dolara po litru. Mađari proizvedu više od 630 milion litara piva za godinu dana u 79 pivara, a uvezu oko 150 miliona litara. Pivo najviše uvoze iz Poljske (38%), slijede Češka (17%), Slovačka (9%), Nemačka (8%) i Srbija (7%).

Hrvatska je peto po veličini izvozno tržište, gde prodamo oko 11,9 miliona litara piva godišnje, ili 8,6% ukupnog izvoza piva. Izvoz u ovu državu raste po najvećoj godišnjoj stopi od skoro 9%. Vrednost izvoza je oko pet miliona dolara, a cena iznosi 0,42 dolara po litru. Osnovni razlog sve većeg izvoza piva u Hrvatsku je znatno niža cena piva iz Srbije u odnosu na vodeće hrvatske brendove, Ožujsko, Karlovačko, Pan i Osječko pivo, kao i u poređenju sa internacionalnim brendovima. Plasman srpskog piva u Hrvatskoj se u velikoj meri odvija preko trgovinskih lanaca Mercator i Velpro.

U Hrvatskoj rade 92 pivare koje proizvedu 323 miliona litara piva za godinu dana. Hrvatska uvozi oko 88 miliona litara piva godišnje, najviše iz Slovenije (31%), a zatim iz Mađarske (16%), Srbije (14%), Njemačke (12%) i Češke (7%).

izvor: biznis&finansije
foto: pixabay